مقدمه  :

انتشار و توزيع مقررات ايمني آسانسورهاي الكتريكي تاثير قابل ملاحظه اي در پيشبرد صنعت آسانسور و پله برقي ايران بجاي گذارد. ولي اكنون پس از گذشت چند سال از انتشار آن با توجه به تجربه دو ساله بازرسي آسانسورها، بازنگري اين جزوه ضروري مي نمايد.
با عنايت به اين مهم ويرايش دوم مقررات ايمني آسانسورهاي الكتريكي با استفاده از تجربيات بازرسي دو ساله و با نگاهي دوباره به مقررات اروپايي EN 81-1 طي جلسات متمادي بهار و تابستان 1379 كميته فني سنديكا و با حضور نماينده شركت بازرسي فراهم گرديد، كه اميد است بتواند تا تدوين استاندارد ملي آسانسور ، جانشين شايسته اي براي مقررات ايمني آسانسورهاي الكتريكي باشد.


اصلاحات مهم و معادل آنها

Lift آسانسور:يك وسيله نقليه عمودي دائمي است كه بين ترازهاي از قبل تعريف شده حركت مي نمايد.
Passenger lift آسانسور مسافربر:آسانسوري است كه با امكانات و تجهيزات ايمني مناسب جهت استفاده افراد به كار مي رود.
Service lift آسانسور خدماتي(سرويس):ساختار و طراحي كابين اين آسانسور فقط استفاده جهت حمل اشياء به صورت عادي ممكن مي سازد.
Observation lift آسانسور نمادار:قسمتي از كابيناين آسانسور به صورت شفاف بوده و معمولاً روي نماي ساختمانها نصب مي گردد.
Lift well چاه آسانسور:فضاي بسته اي كه اتاق و وزنه تعادل آسانسور در آن حركت مي كنند.
Machine room موتورخانه:فضايي است كه سيستم محركه و ساير تجهيزات مربوطه در آن قرار دارد.
Landing door درب طبقه:درهائي هستند كه در محل ورودي به كابين در طبقات قرار دارند.
Car كابين:قسمتي از آسانسور كه مسافران و يا بار در داخل آن قرار ميگيرد.
Counter weight وزنه تعادل:تركيبي از وزنه ها است كه براي متعادل كردن وزن كابين و قسمتي از ظرفيت آسانسور استفاده مي شود.
Suspension سيستم ”ويز:روش هاي مختلف تعليق كابين و وزنه تعادل را سيستم آويز گويند
Wire rope طناب فولادي(سيم بكسل):طنابهاي فولادي مخصوص كه كابين و وزنه تعادل را بهم وصل نموده و تعليق توسط اين طنابها انجام مي شود
Compensation device مكانيزم جبران كننده:طنابهاي فولادي يا زنجيرهائي كه معمولا در آسانسورهاي با ارتفاع زياد به انتهاي كابين و وزنه تعادل متصل مي گردند تا قسمتي از وزن طنابهاي فولادي سيستم آويز را جبران كنند.
Safety gear ترمز ايمني:مكانيزمي است كه در شرايط اضطراري باعث توقف كامل كابين و سيستم محركه مي شود.
Over speed goverbor گاورنر:وسيله اي است كه در موقع افزايش سرعت بيش از حد تعيين شده فعال گرديده و سيستم ترمز ايمني را به كار مي اندازد.
Guide rail ريل راهنما:اجزاي فلزي معمولا با مقطع(T) كه كابين و وزنه تعادل را در مسيرهاي تعيين شده هدايت مي كنند
buffer ضربه گير: وسيله اي است ارتجاعي در ته چاه كه مستهلك كننده حركت و باعث توقف كابين يا وزنه تعادل مي شود
Final limit switches كليدهاي حد نهايي: كليدهايي هستند كه در بالاترين و پايين ترين قسمت مسير حركت كابين كار گذاشته مي شوند تا كابين لز مسير محدود شده خارج نشود.
pit چاهك:فاصله بين پايين ترين تراز توقف تاته چاه را چاهك ميگويند
Lift machine سيستم محركه:قسمتي است كه حركت و توقف آسانسور را بعهده دارد
flywheel چرخ طيار:فلكه اي است كه به سيستم محركه متصل است و علاوه بر جلوگيري از تغييرات ناگهاني سرعت در مواقع اضطراري بعنوان چرخ دستي مورد استفاده قرار مي گيرد
Travelling cable كابل فرمان: كابلي است كه ارتباط بين تابلو فرمان و كابين را برقرار مي كند
Control board تابلو فرمان:با ضبط كليه درخواستها و با توجه به سيستم برنامه ريزي شده آن كليه فرامينمربوط را به ترتيب برنامه ريزي تحقق مي بخشد



1-تعريف آسانسور:

1-1 آسانسور وسيله اي دائمي است در ساختمانها براي جابجايي عمودي افراد بار و يا هر دو كه در ترازهاي معين توقف ميكند و داراي يك اتاقك (كابين) است. اين اتاقك بين حداقل دو ريل راهنما از جنس سخت (صلب) كه عمودي (يا با حداكثر انحراف 15 درجه از خط قائم) هستند حركت مي كند.


آسانسورها به دو گروه اصلي تقسيم شوند:
الف- آسانسورهايي كه اشخاص مجاز به سوار شدن در آن هستند (از قبيلمسافربر،مسافربر-باربر،تخت بر):ساختار و ابعاد اتاقك اين آسانسورها طوري است كه به آساني براي مسافرين و بارهاي مورد نظر قابل دسترسي و استفاده است.

ب- آسانسورهايي كه اشخاص مجاز به سوار شدن در آ نيستند (خدماتي يا Service lift ، غذابر،كتاب بر): ساختار و ابعاد اتاقك اين آسانسورها طوري است كه براي انسانها قابل دسترسي ئ استفاده نمي باشد.براي تحقق اين امر سطح كف آن از يك متر مربع ، عمق آن از يك متر و ارتفاع آن از 2/1 متر نبايد بيشتر باشد.
1-2 نوع،ظرفيت،سرعت و تعداد آسانسورهاي هر ساختمان بايستي متناسب با كاربري ، تعداد طبقات و جمعيت ساكن در آن انتخاب شود
1-3 در ساختمانهايي كه احتمال عبور و مرور افراد معمول با صندلي چرخ دار وجود دارد بايد حداقل يك دستگاه آسانسور با حداقل ظرفيت 8 نفره (630 كيلوگرم) و بازشو درب 80 سانتيمتر پيش بيني گردد.
1-4 در انتخاب موقعيت تعداد و ظرفيت آسانسورها ظوابط سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني بايستس پيش بيني و اجرا شود.

2-چاه آسانسور

2-1 ديوارهاي چاه آسانسور بايد بدون شكاف يا حفره قابل دسترس باشند . تنها جاهاي باز مجاز دربهاي طبقات دريچه هاي بازديد و سوراخهاي محل عبور سيم بكسلها و كابلهاي برق و فرمان مي باشند.

2-2 ديواره هاي جانبي و سقف چاه آسانسور بايد مقاومت مكانيكي كافي براي عملكرد ترمز ايمني (پاراشوت)داشته باشند.
ميزان نيروهاي وارده به ديواره هاي جانبي و سقف چاه آسانسور بايد توسط فروشنده آسانسور كتبا به كارفرما اعلام شود.

2-3 در صورتيكه چاه داراي دربهاي اضطراري و بازرسي است حركت كابين بايد منوط به بسته بودن كليه اين دربها باشد.

2-4 سطح داخلي ديواره چاه آسانسور در كابينهاي بدون درب بايد در سمت ورودي كاملا صاف بوده و هرگونه ناصافي در آن كمتر از 5 ميليمتر باشد.
در آسانسورهاي مجاز به درب كابين در صورتي كه ديواره چاها از دربهاي طبقات عقب تر باشد بايد صفحه اي به ارتفاع حداقل 25 سانتيمتر و به پهناي حداقل پهناي مفيد ورودي كابين به علاوه 5/2 سانتيمتر از هر طرف زير درب هر طبقه نصب شود . اين صفحه مي تواند به بالاي درب طبقه پايين تر وصل شده يا لبه زوايه دار داشته باشد. به شكل 1 مراجعه شود.

2-5 چاه بايد داراي روشنايي مناسب در هر طبقه و در محل مناسب براي ديد كافي بوده و هواي داخل آن قابل تهويه طبيعي باشد.

2-6 هيچ وسيله اي غير از تجهيزات آسانسور نبايد از چاه آسانسور عبور داده شود

2-7 حداقل ابعاد چاه چاهك و موتورخانه بايستي متناسب با ظرفيت و سرعت آسانسور در نظر گرفته شود

2-8 چاههاي مشترك آسانسورهاي مختلف
چاههاي مشترك بايد بوسيله جداسازي (partition) از هم جدا شوند. اين جداسازي بايد از پايين ترين نقطه حركت كابين يا وزنه تعادل تا ارتفاع حداقل حداقل 5/2 متر از كف چاه ادامه داشته باشد. در صورتيكه فاصله افقي بين لبه سقف كابين تا قسمتهاي متحرك آسانسور مجاور (كابين با وزنه) كمتر از 3/0 متر باشد. اين جداساز بايد در كل ارتفاع چاه امتداد يابد.

2-9 چاه آسانسور حتي المقدور نبايد بالاي فضايي كه در دسترس افراد است قرار گيرد. چنانچه فضاي زير كابين و قاب وزنه در دسترس افراد باشد بايد علاوه بر طراحي كف چاه براي تحمل نيروي حداقل 5000 نيوتن بر متر مربع يكي از دو شرط زير نيز تامين شود:
الف- زير ضربه گير وزنه تعادل ، ستوني تا پايين به زمين محكم شود . يا
ب- وزنه تعادل به ترمز ايمني (پاراشوت) مجهز شود.

2-10 چاه در آسانسورهاي نمادار
چاه آسانسورمي تواند با صفحات بزرگ شفاف پوشيده شده يا بطور عمده باز باشد.
2-10-1 چاه آسانسور در طبقاتي كه ممكن است در دسترس عموم باشد بايد داراي پوششي به شرح ذيل باشد.
الف- اين پوشش مي تواند شيشه اي باشد (به بندهاي 6-24-2 و 6-24-3 و 6-24-4 مراجعه شود)
ب- ارتفاع ديواره ها از سمت ورودي آسانسور حداقل 5/3 متر باشد.
ج- ارتفاع ديواره ها بايد از سطح هر دسترسي 5/2 متر باشد به شرطي كه فاصله اين ديواره ها با قطعات متحرك آسانسور حداقل 5/0 متر باشد.
اگر فاصله ديواره با قطعات متحرك از 5/0 متر بيشتر شود ارتفاع ديواره مي تواند متناسب با اين افزايش كاهش يابد بطوريكه در فاصله 2 متري اين ارتفاع تا حداقل 1/1 متر مجاز خواهد بود.
د- در پايين ترين طبقه يا زير آن فضايي براي پرسنل سرويس كار تامين شود. به نحوي كه بتواند به قسمت هاي خروجي كابين براي نظافت يا سرويس دسترسي پيدا نمايند و فاصله باز افقي بايستي حداقل 45 سانتيمتر باشد.
2-10-2 آسانسورهاي نصب شده در فضاي آزاد
در شرايط محيطي غير عادي كه در آن باد شديد ، باران،برف يا يخبندان قابل پيش بيني است بايد از استفاده از آسانسور در فضاي باز پرهيز نمود مگر آنكه پوشش كامل (Wall Transparent protective) براي چاه نصب شود. ضمن آنكه وجود اين اسانسور رد محاسبات بار ترافيكي ساختمان نبايد منظور شده باشد.



3-موتور خانه آسانسور

3-1 سيستم محركه و قطعات گردنده بايستي در اتاق ويژه اي با ديوار و سقف و دربهاي محكم كه تنها مي تواند در دسترس افراد مسئول قرار گيرد باشد.

3-2 فلكه هاي كشش و هرزگرد و گاورنر بشرطي كه در هنگام بازرسي و تعميرات و نگهداري در دسترس باشند ميتواند در محوطه داخل چاه قرار گيرد.

3-3 موتورخانه نبايد حاوي هر گونه وسايلي غير از تجهيزات آسانسور باشد مگر وسايل روشنايي و تهويه هواي موتورخانه و وسايل اطفاء حريق مخصوص آسانسور

3-4 موتورخانه بايد در مقابل بارها و نيروهايي كه در معرض آن قرار مي گيرد مقاوم باشد.گرد و غبار را به خود جذب نكند وكف آن لغزنده نباشد.
مقدار نيروهاي وارده بايد توسط فروشنده آسانسور كتباً به كارفرما اعلام گردد و كارفرما يا مهندس ناظر ساختمان مسئول محاسبه و اجراي سازه موتورخانه مي باشند.

3-5 ابعاد موتورخانه بايد به اندازه اي باش كه سرويس و دسترسي به كليه تجهيزات داخل آن آسان و ايمني پرسنل نيز تامين شود . ارتفاع از روي سقف چاه (فونداسيونموتور) تا زير سقف موتورخانه حداقل 8/1 متر باشد.

3-6 يك يا چند قلاب جهت بالابردن تجهيزات سنگين هنگام نصب يا در مواقع تعمير بايد در سقف موتورخانه تعبيه شود.ميزان نيروي وارده به اين قلاب بايد توسط فروشنده آسانسور كتبا به كارفرما اعلام شود.

3-7 درب ورودي موتورخانه بايد متناسب با تجهيزات نصب شده در موتورخانه با حداقل عرض 6/0 و ارتفاع 8/1 متر باشد

3-8 در آسانسورهاي گروهي (دو دستگاه يا بيشتر در كنار هم)در كف موتورخانه و در امتداد پاگرد جلو درب طبقه آخر بايد دريچه اي براي حمل متعلقات سنگين داخل موتورخانه به توقف آخر تعبيه شود اين دريچه به ابعاد حداقل 8/0 * 8/0 متر و داراي تحمل بار حداقل 2 نفر(حدود N 2000 ) باشد و بايد قفل دار بوده و بدون كليد از درون موتورخانه به سمت بالا باز شود.

 3-9 در صورت وجود دريچه اي در زير سطح سقف چاه براي تهويه هواي چاه يا براي ورود و خروج اضطراري از موتورخانه به روي سقف و بالعكس بايد به ابعاد حداقل 50*50 سانتيمتر قفل دار بوده و از داخل چاه بدون كليد به سمت داخل موتورخانه باز شود.

4-4 ريل ها بايد بگونه اي به براكت ها و سازه ساختمانها محكم شوند كه اثرات نامطلوب ناشي از نشست ساختمان يا انقباض بتن بصورت خودكار يا با تنظيم ساده اي قابل جبران باشد.بديهي است جوشكاري ريلها به همديگر يا به براكتها و ساختمانها ممنوع مي باشد.

4-5 از چرخش اتصالي (مانند براكت،لقمه و... ) كه باعث آزاد شدن ريل مي شود بايد جلوگيري گردد.

يادآوري بخش 4: براي محاسبه تنش هاي ناشي از عملكرد ترمز ايمني مي توان به يادآوري بند 10 EN81 بخش اول مراجعه نمود.



5- درب طبقه

5-1 درب طبقات بايد فاقد هر گونه منفذ و ليه هاي تيز برنده باشد و در حالت بسته بودن فاصله باز بين لته ها با يكديگر با چهارچوب يا با سيل از 6 ميليمتري بيشتر نباشد.اين فواصل در اثر كاركرد دراز مدت و فرسايش حداكثر تا ده ميلي متر مي توان افزايش يابد.

5-2 دربها و چهارچوبها بايستي ترجيحا فلزي باشند يا از جنسي ساخته شود كه با گذشت زمان تغيير شكل نيابد.
كف درگاه بايستي مقاوبه بارهاي وارده باشد.

5-3 ارتفاع مفيد دربهاي طبقات حداقل دو متر باشد اين مقدار در موارد خاص با توجه به مشكلات توليد يا ساختمان مي توان حداقل 195 سانتيمتر باشد

5-4 نيروي بسته شدن دربهاي اتوماتيك نبايد در حدي باشد كه اشخاص آسيبي برسد. نيروي لازم جهت جلوگيري از بسته شدن درب نبايستي از 150 نيوتن تجاوز كند (اين نيرو بوسيله نيرو سنج قابل اندازه گيري مي باشد)

5-5 در دربهاي اتوماتيك هنگام عبور و يا گير كردن مسافر بين دربها بايد درب بصورت خودكار باز شود.

5-6 به منظور تشخيص حضور كابين درطبقه در درهاي غير اتوماتيك رعايت حداقل يكي از دو ضابطه الف يا ب زير الزامي است.
الف- يك يا چند دريچه با پوشش شفاف و داراي مقاومت مكانيكي كافي با مشخصات زير روي درب تعبيه شود:
الف1-حداقل ضخامت سطح شفاف 6 ميليمتر باشد
الف2-حداقل سطح شفاف براي هر درب طبقهm2 015/0 با حداقل m2 01/0 براي هر دريچه
الف3-حداقل پهنا mm60 و حداكثر آن mm150
الف4- لبه پايين بخش شفاف در صورتيكه پهناي آن از mm80 بيشتر است بايد حداقل يك متر بالاتر ازكف قرار گيرد.
ب-با علامتي الكتريكي حضور كابين در طبقه نشان داده شود مانند Car here يا كابين در اين طبقه است.

5-7 درب طبقه در هيچ شرايطيبه جز هنگام توقف كابين مقابل همان طبقه نبايد باز شود (تا 20 سانتي متر بالا و پايين طبقه نيز مجاز مي باشد)

5-8 درب طبقات بايستي داراي قفل با مقاومت مكانيكي كافي و مقاوم در مقابل گرد و غبار كه پس از قفل شدن آن (با وسيله الكتريكي و مكانيكي)باشد. حداقل درگيري زبانه قفل با لنگه در mm7 مي باشد

5-9 قفل ها بايد در صورت لزوم از بيرون با كليد سه گوش مخصوص توسط افراد مسئول قابل باز شدنباشد.
زايده بازكننده دستي قفل بايد مطابق شكل 4 باشد.

5-10 دربهاي طبقات پس از باز شدن اضطراري بايد رها شدن به صورت خود به خود بسته شوند.

5-11 ميزان روشنايي (طبيعي يا مصنوعي ) محوطه جلوي درب طبقات آسانسور بايد در كف ورودي درب حداقل Lux50 باشد تا استفاده كننده هنگام باز كردن در طبقه براي ورود به كابين بتواند حتي در صورت خاموش بودن روشنايي كابين جلوي خود را تشخيص دهد.




6- اتاقك (كابين)و وزنه تعادل

6-1 ارتفاع درب كابين و همچنين ارتفاع مفيد كابين بايستي حداقل2 متر باشد

6-2 حداكثر سطح قابل استفاده كابين متناسب با وزن طبق جدول 1 و حداقل آن متناسب با تعداد نفرات بايد طبق جدول 2 در نظر گرفته شود.

مقررات ايمني آسانسورهاي الكتريكي

مقدار بار - وزن
کیلوگرم

حداکثر سطح مفید کابین
متر مربع

مقدار بار - وزن
کیلوگرم

حداکثر سطح مفید کابین
متر مربع

100

0/37

900

2/20

180

0/58

975

2/35

225

0/70

1000

2/40

300

0/90

1050

2/50

375

1/10

1125

2/65

400

1/17

1200

2/80

450

1/30

1250

2/90

525

1/45

1275

2/95

600

1/60

1350

3/10

630

1/66

1425

3/25

675

1/75

1500

3/40

750

1/90

1600

3/56

800

2

2000

4/20

825

2/05

(3)2500

5


1-حداقل براي آسانسور يك نفره
2- حداقل براي آسانسور دو نفره
3-براي مقدار بار بيش از 2500 كيلوگرم به ازاء هر 100 كيلوگرم 16/0 متر مربع به حداكثر سطح مفيدكابين افزوده مي گردد.
- براي بارهاي ما بين اعداد فوق مساحت متناسببا آن محاسبه مي شود.

 

تعداد مسافر

حداکثر سطح مفید کابین
متر مربع

تعداد مسافر

حداکثر سطح مفید کابین
متر مربع

1

0/28

11

1/87

2

0/48

12

2/01

3

0/60

13

2/15

4

0/79

14

2/29

5

0/98

15

2/43

6

1/17

16

2/57

7

1/31

17

2/71

8

1/45

18

2/85

9

1/59

19

2/99

10

1/73

20

3/13

برای تعداد بيش از 20 به ازاي هر نفر 0/115 متر مربع به حداقل سطح مفيد كابين افزوده مي گردد.


6-3 كابين بايد حتمامجهز به ترمز ايمني (پاراشوت) مناسب باشد.

6-4 ديواره ها سقف و بدنه كابين بايد كاملا پوشيده باشد به جز ورودي كابين دريچه اضطراري و محلهاي تهويه هوا.
منافذي در بالا و پايين كابين براي تهويه هواي آن بايد پيش بيني شود.

6-5 سرتاسر آستانه كابين مي بايستي مجهز به صفحه اي جهت جلوگيري از ورود پا به زير كابين با ارتفاع حداقل 75 سانتيمتر و لبه شيب دار به اندازه 10 سانتيمتر باشد.
در صورت كم بودن عمق چاهك فعلا با ارتفاع حداقل 35 سانتيمتر قابل قبول است.

6-6 كابينبايستي داراي درب باشد.دربهاي كشويي افقي و عمودي با ايمني هاي مناسب جهت كابين بكار مي روند.

6-7 در شرايط خاص كابين هاي باربر - مسافربر يا خودردبر با عمق حداقل 150 سانتيمتر و با سرعت حداكثر تا 63/0 متر بر ثانيه مي توانند بدون درب محافظ باشند مشروط بر اينكه ايمني ورودي كابين با نصب تجهيزاتي مانند چشم الكترونيك تامين شود.
در اين حالت شستي فرمان داخل كابين بايد با فاصله حداقل 40 سانتيمتر از ورودي كابين نصب گردد همچنين استفاده از آسانسور بايد با حضور افراد آموزش ديده در كابين انجام شود

6-8 درب كابين بايد داراي وسيله اي الكتريكي باشدكه هنگام باز بودن يا باز شدن حتي يمي از لته هاي آنكابينحركت نكند يا متوقف شود

6-9 در محدوده تراز طبقه درصورت لزوم بايستي بتوان درب كابين را دست واعمال حداكثر نيروي 300 نيوتن باز نمود

6-10 سقف كابين بايستي تحمل وزن حداقل دو نفر را داشته باشد.

6-11 وقتي درب كابين بسته باشد درز بين لنگه درها پايين لگهدرها و ستونهاي جانبي كابين و يا آستانه در نبايد بيش از ده ميليمتر باشد

6-12 چنانچه كابين به در بادبزني (FOLDING) مجهز باشد بايد مانعي تعبيه شده باشد كه هنگام بسته شدن در از خروج هر قسمتي از آن به سمت فضاي چاه جلوگيري نمايد

6-13 مقاومت مكانيكي ديواره هاي كابين و درب كابينن درحالت بسته بايد به اندازه اي باشد كه چنانچه نيرويي به مقدار N300 بطور عمود از داخل به سمت بيرون روي مقطع گرد يا مربع به مساحت 5 سانتيمتر مربع وارد شود علاوه بر اينكه هيچگونه تغيير شكل دائمي نداشته باشد تغيير شكل ارتجاعي بيش از 5 ميليمتر نيز ايجاد نشود چنين آزمايشي نبايد به كاركرد عادي در كابين لطمه وارد آورد.

6-14 سطح داخلي درب اتوماتيك كابين نبايد فرورفتگي يا برآمدگي بيش از سه ميليمتر داشته باشد كه باعث گير كردن لباس بدن يا اشيا همراه مسافران بشود

6-15 نيروي لازم براي جلوگيري از بسته شدندرب نبايد از 150 نيوتن بيشتر باشد اين نيرو نبايد در 3/1 شروع حركت بسته شدن در اندازه گيري شود.

6-16 در كابين بايد بدون سوراخ باشد.
درآسانسورهاي باربر مسافربر درهاي كابين ازنوع سوراخدار به شرطي كه ابعاد سوراخها در سطح افقي از ده ميليمتر و در سطح عمودي از 60 ميليمتر بيشتر نباشد قابل قبول است.

6-17 براي تسهيل بازرسي و سرويس آسانسور روي سقف كابين تجهيزاتي به ترتيب زير در محل مناسبي بايد نصب گردد.
الف-يك كليد دو حالته جهت انتخاب وضعيتهاي عادي يا بازرسي
ب-دو عدد شستي براي حركت كابين در جت هاي بال و پايين با سرعت كم حداكثر تا 63/0 متر بر ثانيه كه با فشار مداوم كار كنند.
ج- يك كليد توقف اضطراري دو حالته (stop)

6-18 هنگام انتخاب وضعيت بازرسي از روي كابين فرمان آسانسور شستي هاي داخل كابين و طبقات نبايد امكان پذير باشد ولي كليه كليدهاي ايمني بايد كماكان موثر باشند.

6-19 كابين بايد داراي روشنايي مناسب دائمي باشد به نحوي كه حداقل 50 لوكس روشنايي را در كف كابين تامين نمايد.

6-20 كابين بايد مجهز به يك روشنايي اضطراري و منبع تغذيه خودكار مناسب آن با باطري قابل شارژ و شارژر باشد اين منبع تغذيه بايد مصرف برق يك لامپ 1 وات را در صورت قطع برق براي حداقل يك ساعت تامين نمايد اگر روشنايي داخل كابين به دليلي قطع شود اين لامپ بايد بطور خودكار روشن شود . در صورت استفاده سيستم زنگ اضطراري از منبع تغذيه روشنايي اضطراري بايد مصرف اين سيستم نيز در ظرفيت منبعتغذيه لحاظ باشد.

6-21 وزنه هاي تعادلداخل قاب مربوطه بايستي بطريقي مهار شده باشند كه در اثر ضربات احتمالي شكسته نشده و از قاب خارج نشوند به قاب وزنه بايد حفاظ يا حفاظهايي فلزي نصب شوند تا در صورت شكستن كفشهاي وزنه قاب از ريل وزنه خارج نشود (به پيوست 2 چند روش مهار كردن وزنه ها مراجعه شود)

6-22 ديواره ها ،كف، سقف، قابو كفشهاي كابين و قاب وزنه بايد مقاومت كافي در برابر نيروهاي وارده در هنگام كاركرد عادي عملكرد ترمز ايمني (1اراشوت) و ببرخورد احتمالي روي ضربه گيره ها را داشته باشند . و نبايد از موادي ساخته باشند كه سريع آتش بگيرند يا در اثر گرما گازهاي خفه كننده ايجاد كنند.

6-23 در حالتي كه روي كابين يا قاب وزنه تعادل فلكه طناب فولادي نصب شده باشد بايد مجهز به حفاظ براي جلوگيري از موارد زير باشد:
الف-خارج شدن طنابفولادي از شيار
ب-صدمه ديدن سرويسكار روي كابين
ج-افتادن و گير كردن اشيا در شيارها
اين حفاظ نباي مانع بازرسي فلكه ها شود

6-24 كابين آسانسورهاي نمادار
6-24-1 قسمت هاي شفاف كابين بايد بگونه اي طراحي و نصب شوند كه بارهاي در راستاي قائم از طرف كابين به آن وارد نشود و قاب محل استقرار آنها بگونه اي باشد كه بتواند بدون تغيير شكل بيش از حد مجاز بارهاي افقي (عمود بر سطح ديواره) را تحمل نمايد .
ياداوري: بار افقي ممكن است از طرف مسافران وارد شود.
6-24-2 صفحات شفاف از نظر مقاومت مكانيكي و مقاومت در برابر آتش بايستي مطابق با بندهاي 6-13 و 6-22 مقررات ايمني آسانسور باشد.
6-24-3 در صورت استفاده از شيشه بايستي از دو لايه شيشه و چسب (Laminated) باشد و حداقل ضخامت آن 5/11 ميليمتر باشد.
6-24-4 در صورت استفاده از شيشه جام با ضخامت حداقل ده ميليمتر بايستي سطوح ان طرف شيشه كه در دسترس مسافر نباشد بوسيله لايه پلاستيكي چسب دار مخصوص پوشش داده شود.
6-24-5 حداقل ضخامت آينه هاي استفاده شده جهتدكور در آسانسور بايستي 6 ميليمتر باشد و بايد از دو لايه شيشه و چسب (Laminated) يا نشكن (Toughened) باشد .و در صورتيكه از آينه يا شيشه معمولي استفاده شده باشد بايستي سطوح پشت آينه بوسيله لايه پلاستيكي چسب دار مخصوص پوشش داده شود.



7-فواصل بين ديوار چاه كابين و فاصله بين كابين و وزنه تعادل

7-1 در آسانسورهاي با درب كابين فاصله بين سيل كابين و سيل دربهاي طبقات نبايد از 5/3 سانتيمتر بيشتر باشد .

7-2 در آسانسورهاي بدون درب كابين فاصله افقي بين سطح داخلي چاه آسانسور با سيل كابين يا لبه هاي عمودي ورودي ان نبايستي از 2 سانتيمتر بيشتر باشد .

7-3 فاصله بين كابين و متعلقات آن با وزنه تعادل و متعلقات آن بايد حداقل 5 سانتيمتر باشد.

7-4 غير از موارد فوق الذكر فاصله افقي كابين و قاب وزنه . متعلقات انها با ديواره چاه و موانع احتمالي داخل آن بايد حداقل 3 سانتيمتر باشد.



8- طناب فولادي و ايمني هاي مكانيكي (ترمز ايمني - گاورنر- ضربه گير)

8-1 طنابهاي فولادي متصل به كابين و وزنه تعادل بايد حتما از جنس فولاد حداقل 2 رشته مستقل با حداقل قطر 8 ميليمتر باشند و مخصوص آسانسور ساخته باشند

8-2 ضريب ايمني طناب فولادي در صورتي كه تعداد طنابهاي فولادي 3 رشته يا بيشتر باشند حداقل 12 و در صورتيكه 2 رشته باشند حداقل 16 مي باشد

8-3 در آسانسورهايي كه انسانها با آن بالا و پايين مي روند در صورتيكه طنابهاي فولادي آسانسور 2 رشته باشند وسيله اي الكتريكي در صورت قطع شدن يكي از طنابهاي فولادي بايد آسانسور را متوقف نمايد

8-4 حداقل نسبت بين قطر فلكه ها به قطر طناب فولادي 40 مي باشد

8-5 بارهاي وارده مي بايستي بصورت يكسان روي كليه رشته هاي طناب فولادي توزيع گردد.

8-6كليه فلكه هاي گيربكس و هرزگردبايستي داراي مانع خروج طناب فولادي از شيار باشند

8-7 اتصالات طنابهاي فولادي (سربگسلها قلابهاي سيم بگسل ) و اجزاي مربوطه بايد حداقل 80% كمترين بار گسيختگي سيم بگسلها را بتواند تحمل كنند.كليپس (كرپي)ها نيز بايد از نوع مناسب به تعداد صحيح براي سربگسلهاي گوه اي حداقل يك عدد و براي سربگسل از نوع گلابي (گوشواره) حداقل سه عدد باشند و با روش صحيح نصب شوند.
پيچ هاي سربگسل هابايد دو مهره باشند و اشپيل (پين) داشته باشند .حداقل در يك سر اتصال سيم بگسل ها (به كابين يا به وزنه)بايد سيستم متعادل كننده كشش پيش بيني شود. اگر براي اين كار،از فنر استفاده مي شود بايد فنرها در حالت تحت فشار قرار داشته باشند.

8-8 در سيستم كشي(Traction) ميزان اصطكاك بينطنابهاي فولادي و شيارها بايد در حدي باشد كه موارد زير را پوشش دهد:
الف-بالا رفتي كابين در وضعيتي كه قاب وزنه تعادل روي ضربه گيرها نشسته است و فلكه اصلي موتور در جهت بالا گردش مي كند امكان پذير نباشد.
ب-در حالت بار كامل كابين و در پايين ترين طبقه چنانچه موتور د رجهت بالا گردش كند،سرخوردگي قابل توجهي روي فلكه كشش بوجود نيايد.

8-9 ترمز ايمني (پاراشوت) صرفا هنگام پايين امدن كابين فعال بوده و بوسيله فكها يا قرقره هاي درگير با ريلها كه در اثر افزايش سرعت كابين از گاورنر فرمان مي گيرد،عمل مي كند.

8-10 ترمز ايمني (پاراشوت )براي آسانسورهاي با سرعت حداكثر يك متر بر ثانيه در انواع لحظه اي با اثر ضربه گير (INSTANTANOUS WITH BUFFER EFFECT) يا تدريجي (PROGRESSIVE) و براي سرعتهاي بيشتر از يك متر ب ثانيه و كابين هاي نمادار حتما از نوع تدريجي (PROGRESSIVE) باشد و براي سرعتهاي تا 0/63 متر بر ثانيه مي توان از نوع لحظه اي (INSTANTANOUS) استفاده نمود.

8-11 ترمز ايمني (پاراشوت ) مي بايستي ترجيحا د رپايين ترين قسمت كابين مستقر شده و پس ازعمل كردن عمل كردن فقطبا بالا آوردن كابين آزاد گردد.وپس از آزاد شدن در شرايط كار عادي قرار گيرد.

8-12 وسيله اي الكتريكي بايد قبل از عملكرد كامل ترمز ايمني يا درست هنگام ايستادن كابين موتور را از كاربياندازذ.اين وسيله الكتريكي بايد بعد ازقطع شدن بطور خودكار وصل نگردد.

8-13 بعد از آزادكردن ترمز ايمني بايد يك شخص آموزش ديده آسانسور را به كار عادي باز گرداند.

8-14 تحريك ترمز ايمني با وسايل الكتريكي،هيدروليكي و پنيوماتيكي غير مجاز است.

8-15 استفاده از فكهاي ترمز ايمني بعنوان كشف غير مجاز است.

8-16 كنترل كننده هاي مكانيكي سرعت ( گاورنر ) مي بايستي متناسب با سرعت نامي آسانسور و رعايت مقررات مربوطه (EN81-9.9)تنظيم و ثابت شده باشد.

8-17 سرعت عملكرد گاورنر براي انواع مختلف ترمز ايمني بايد حداقل 115% سرعت نامي بوده و از مادير زير بيشتر نباشد:
الف-m/s 8/0 در ترمز ايمني از نوع لحظه اي به جز نوع غلطكي.
ب- m/s 1 در ترمز ايمني از نوع غلطكي
ج- m/s 5/1 براي ترمز ايمني با اثر ضربه گير و ترمز ايمني تدريجي كه در سرعتهاي كمتر از m/s 1 استنفاده مي شود.
د- 25/0 + V25/1 رباي ترمز ايمني تدريجي كه در سرعتهاي بيش از m/s 1استفاده مي شود.

8-18 طناب فولادي گاورنر مي بايستي با قطر حداقل 6 ميليمتر،داراي حداقل ضريب اطمينان 8 و بسيار انعطاف پذير باشد.

8-19 كنترل كننده هاي سرعت (گاور نر) بايستي داراي وسيله اي الكتريكي باشد كه پس از عملكرد تا آزاد نكردن كابين ا زحركت ان جلوگيري نمايد.

8-20 گاورنر و پاراشوت بايد پلاك مشخصات داشته باشند. وآزمايش و پلمپ شده باشند.
يادآوري : در صورت نداشتن تائيديه بايد هنگام بازرسي آسانسور با روش مطمئني مشابه زير آزمايش شده و نتيجه آزمايش ثبت شود.
الف- در صورتي كه گاورنر داراي شيار دوم جهت آزمايش باشد،عملكرد پاراشوت و گاورنر بوسيله شيار دوم انجام پذيرد.
ب- در صورتي كه گاورنر داراي شيار دوم نباشد،عملكرد پاراشوت با فعال نمودن گاورنر بوسيله دست انجام پذيرد.
ج- جهت چرخش صحيح عملكرد گاورنر و جهت عملكرد ميكروسوئيچ گاورنر بايد كنترل شود و هنگاميكه ميكروسوئيچ بصورت دستي قطع مي شود سيستم محركه بايد متوقف گردد.
د- آزمايش عملكرد گاورنر و پاراشوت با سرعت معادل سرعت نامي آسانسور با وزني برابر بار نامي آن انجام شود.

8-21 آسانسور بايستي داراي ضربه گيرهاي كابين و وزنه تعادل و بر روي ستونهاي (سكوهايي) با حداقل نيم متر ارتفاع نصب مي شوند و نوع مناسب آنها با توجه به سرعت و ظرفيت آسانسورها انتخاب مي شوند.

8-22 ضربه گيرهاي سيار كه با كابين و وزنه تعادل در حركت هستند،بايستي با ستونهاي (سكوهاي) حداقل نيممتر ارتفاع كه پايينترين حد حركت كابين و وزنه تعادل در (چاهك) تعبيه شده اند تماس حاصل نمايند.

8-23 در هر صورت هنگام نشستن كابين رويضربه گيرها بايستي فضاي مناسب در چاهك بعنوان جان پناه وجود داشته باشد.

8-24 ضربهگيرهاي از نوع ذخيره كننده انرژي (فنري و پلي اورتان Accuulstion type)
فقط تا سرعت يك متر بر ثانيه، و نوع ذخيره كننده انرژي با برگشت ميرا شوند.
(Accuulstion type with buffered return movement)
تا سرعت 1/6 متر بر ثانيه ، و نوع مستهلك كننده انرژي (هيدروليك Dissipation type) براي كليه سرعتها استفاده مي گردند.


9- سيستم محركه آسانسور

9-1 هر آسانسور بايد حداقل يك سيستم محرك مخصوص به خود داشته باشد.

9-2 حركت دادن آسانسور به دو روش مجاز است.
الف-سيستم كششي (By traction) با استفاده از سيم بكسل و فلكه و وزنه تعادل.
سيتم مستقيم (Positive drive) اين سيستم چه از نوع وينچي بدون وزنه تعادل و چه از نوع زنجيري فقط براي سرعتهاي كمتر از 63% متر بر ثانيه مجاز است.

9-3 آسانسور بايد مجهز به سيستم ترمزي باشد كه در مواقع قطع منبع تغذيه موتور اصلي، و يا قطع مدارهاي فرمان ، سيستم محركه را بصورت خودكار متوقف نمايد.

9-4 سيستم ترمز بايد يك ترمز الكترومكانيكي (اصطكاكي)داشته باشد. اين ترمز وقتي كابين با سرعت نامي و با بار نامي به علاوه 25% بار نامي در حركت است بايد بتواند به خودي خود موتور را متوقف نمايد.

9-5 سيستم ترمز بايد بدون هيچگونه تاخيري پس از قطعمدار باز كننده ترمز، عمل نمايد. ديود يا خازني كه بطور مستقيم به ترمينال سيم پيچي ترمز متصل است بعنوان يك وسيله تاخير دهنده محسوب نمي شود.

9-6 براي بازنگهداشتن ترمز در حالت كاركرد عادي آسانسور بايد جريان اكتريكي دائم برقرار باشد. قطع اين جريان بايد توسط حداقل دو وسيله الكتريكي مستقل صورت پذيرد.

9-7 فشار كفشهاي ترمز بايد توسط نيروي فنر تامين شود.

9-8 ترمز بايد داراي حداقل دو كفشك بالنتهاي نسوز باشد كه روي ديسك يا استوانه عمل كنند.

9-9 استفاده از ترمز نواري ممنوع است.

9-10 وجود چرخ طيار يا وسيله ديگري با سطح صاف براي رساندن كابين در حالت اضطراري تا سر طبقه بصورت دستي ضروريست اگر اين چرخ قابل برداشته شدن مي باشد بايد در محل در دسترس و ديد درموتورخانه قرارداده شود و كليه ايمني اي داشته باشد تاهنگام استفاده از آسانسور را خاموش كرده باشد.

9-11 براي قسمتهاي گردنده در دسترس با سطح ناصاف نظير زنجيرها، چرخ زنجيرها و چرخ دنده ها بايستي حفاظت موثري پيش بيني شود.

9-12 كليه اجزاء گزدنده با سطح صاف بايستي به رنگ زرد باشد.

9-13 روي فلكه گيربكس (Traction sheave) بايد محافظ مناسبي براي جلوگيري از خارج شدن طنابهاي فولادي از شيارهاي مربوطه پيش بيني شود. اين محافظ بايد طوري باشد كه از بازرسي هاي ضروري جلوگيري ننمايد.

9-14 حداكثر سرعت آسانسورهاي با نيروي محركه تك دور بدون سيتم تنظيم كننده سرعت،نبايد بيش از نيم متر بر ثانيه باشد. و حداكثر خطاي همترازي بايد 40 ميليمتر در نظر گرفته شود. ايننوع آسانسورها فقط در ساختمان هاي كم ارتفاع وكم ترافيك استفاده مي شود.

9-15 محاسبه متناسب بودن سيتم محركه با ظرفيت و سرعت آسانسور بايد توسط فروشنده ارائه شود.


10- لوازم و تجهيزات و حفاظتهاي الكتريكي

10-1 كنتاكتورهاي اصلي طبق استاندار EN 60947-4-1 بصورت زير طبقه بندي مي شوند.
الف- براي موتورهاي AC كنتاكتورهاي AC-3
ب- براي موتورهاي DC كنتاكتورهاي DC-3

10-2 رله كنتاكتورهاي كه بنا به دلايلي براي تغذيه بوبين كنتاكتورهاي اصلي استفاده مي شوند بايد طبق استاندارد EN 60947-4-1 به شرح زير باشند.
الف- AC-15 براي كنترل كردن الكترو مگنتهاي AC
ب- DC-13 براي كنترل كردن الكترو مگنتهاي DC

10-3 تغذيه موتورهاي محركه اصلي چه از نوع DC و چه از نوع AC بايستي به وسيله دو كنتاكتور مستقل كه كنتاكنتهاي آنها در مدار تغذيه موتور بصورت سري قرار گرفته اند وصل و قطع شود. چنانچه آسانسور ساكن باشد و اتصالات اصلي يكي از كنتاكتورها باز نشود ميبايستي حداكثر در تغيير جهت بعدي از حركت آسانسورجلوگيري شود.

10-4 مدار ايمني برقي بايد مستقيما روي وسايل كنترل كننده منبع تغذيه سيستم محركه طبق شرايط بند 10-3 عمل نمايد. چنانچه به علت بالا بردن قدرت مصرفي كنتاكتورهاي اصلي، رله كنتاكتورهاي براي تحريك كنتاكتورهاي اصلي بكار رود بايد به عنوان تجهيزاتي كه مستقيما منبع تغذيه موتور را براي راهاندازي و توقف آن كنترل مي كند به حساب آورده شوند.

10-5 موتورهايي كه بطور مستقيم به شبكه متصل مي شوند بايد داراي حفاظت اضافه بار الكتريكي براي هر سيم پيچ مستقل و حفاظت در برابر اتصال كوتاه باشند.

10-6 حفاظت اضافه بار الكتريكي OVER LOAD بايد بتواند كليه فازهاي تغذيه موتور را قطع نموده و پس از عمل نمودن نبايد بطور خودكار به حالت اوليه برگردد.

10-7 موتور آسانسور بايد به حفاظت در برابر افزايش درجه حرارت سيم پيچ موتور مجهز باشد كه بتواند آسانسور را بعد از رسيدن به مقصد يا اولين طبقه،10-8 موقتا از حركت باز دارد اين حفاظت بعد از آنكه موتور به اندازه كافي خنك شد مي تواند بصورت خودكار از مدار خارج گردد.

10-8 هر اسانسور بايستي داراي كليدهاي حد نهايي باشد كه در صورت حركت بيش از حد كابين، آن را براي جلوگيري از بروز خطرات احتمالي از حركت باز دارد. اين كليدها بايستي قبل از تماس كابين و كادر وزنه تعادل با ضربه گيرها عمل نمايد.
در چنین شرایطی آسانسور باید خارج از سرویس باقی بماند تا بوسیله فرد آموزش دیده ای مورد بررسی قرار گیرد. ضمنا شرایط زیر نیز برقرار باشد:
10-8-1 اثر اين عمل بايد تا زمان فشردگي ضربه گيرها برقرار باشد.
10-8-2 كليدهاي حد نهايي بايد از كليدهاي عادي توقف در طبقات مستقل باشد.
10-8-3 كليدهاي حد نهايي بايد مستقيما بوسيله كابين در بالا و پايين چاه تخريك شوند.

10-9 عملكرد كليد هاي حد نهايي بايد به يكي از دو روش زير باشد:
الف-بصورت مكانيكي و مستقيما تغذيه موتور و ترمز را قطع نمايد.
ب-با يك وسيله مدار سري ايمني كه بصورت مستقيم بوبين دو كنتاكتور اصلي فعال را تغذيه مي كند قطع نمايد. هر يك از اين كنتاكتورها بايستي به تنهايي تحمل قطع مدار در زير بار را داشته باشد.

10-10 در طبقات انتهايي بايستي با كار گذاشتن كليدهايي تمهيداتي پيش بيني گردد كه در صورت خطاي سيستم اطلاع رساني عادي آسانسور،10-13 بتواند از سرعت زياد آسانسور قبل از رسيدن به طبقات انتهايي جلوگيري نمايد.عملكرد اين كليدها بايد به يكي از دو صورت زير باشد.
الف-بصورت مكانيكي (مشابه حالت 10-9 الف)
ب-بصورت اعمال در سيستم ايمني (مشابه حالت 10-9 ب)

10-11 كليه سيم هاي چاه و موتورخانه به جز كابل متحرك (كابل فرمان كابين) و مدار روشنايي چاه مي بايد در لوله ها و يا كانالهاي مخصوص قرار گيرد.

10-12 سطح مقطع هادي سيم هاي مدارهاي ايمني نبايد از 75/0 ميليمتر مربع كمتر باشد.

10-13 كابل فرمان كابين (كابل متحرك) بايستي مطابق استاندارد ملي مربوطه (در صورت وجود)و يا يكي از استانداردهاي معتبر بين المللي (CENELEC HD 360 & 359) مخصوص آسانسور ساخته شده باشد.

10-14 جهت اطلاع به بيرون از چاه آسانسور در مواقع اضطراري استفاده از يك زنگ خطر (ALARM) كه شستي آن در داخل كابين به نحوي تعبيه گردد كه به سهولت قابل تشخيص و د ردسترس باشد و با قطع برق از كار نيافتد ضروري است.
علاوه بر زنگ از وسايل ديگري مانند تلن و آيفون نيز مي توان استفاده كرد.

10-15 كليه حفاضتهاي الكتريكي بايستي بصورت سري در مدار قرار گيرد و به غير از استثنائات مجاز نبايد هيچگونه وسيله اي با يكي از ايمني هاي برقي بصورت موازي قرار گيرد.

10-16 در تابلوهائيكه تمهيداتي براي حركت دادن كابين آسانسور توسط كليد هايي كه در تابلو فرمان تعبيه شده در نظر گرفته شده است اين كليدها بايد هنگاميكه آسانسور بوسيله سرويسكار و از روي كابين در حالت بازرسي (ريويزيون) قرار مي گيرد از مدار خارج گردد،10-20 و يا آسانسور متوقف شود.

10-17 كليدهاي توقف اضطراري (STOP) در چاهك و روي سقف كابين و داخل كابينهاي بدون درب بايستي تعبيه گردد.اين كليدها بايستي دو حالته بوده و طوري باشد كه پس از قطع بتوان بصورت دستي آن را به حالت اوليه برگرداند.
در كابينهاي داراي درب نصب اين كليد در داخل كابين مجاز نمي باشد.

10-18 از ولتاژهاي خطرناك (220 ولت)در تجهيزات چاه و كابين و دربهاي طبقات بجز محركه درب،10-23 پريزها و روشنايي نبايد استفاده شود.

10-19 هر يك از اشكالات زير در تجهيزات الكتريكي آسانسورها نبايد به خودي خود موجب كاركرد خطرناك آسانسور بشود.
الف-فقدان ولتاژ
ب-افت ولتاژ
ج-قطع شدن يك سيم
د-اتصال به بدنه و يا زمين
ه-اتصال كوتاه يا مدار باز در قطعات برقي مثل مقاومت،خاذن،ترانزيستور و لامپ
و-عدم جذب و يا جذب ناقص بوبين كنتاكتورها و رله ها
ز-جذب ماندن كنتاكتور و يا رله از طريق بوبين و يا قسمت متحرك
ح-باز نشدن يك كنتاكت
ط-بسته نشدن يك كنتاكت
ي-معكوس شدن فازها

10-20 تابلو تغذيه برق ،10-26 تابلو فرمان،10-27 سيستم محركه و اتاقك (كابين) بايد سيستماتصال زمين (EARTH) مناسب داشته باشند. اين اتصال زمين بايد از سيم نول مستقل باشد.

10-21 وسيله الكتريكي و زماني بايد پيش بيني گردد تا آسانسور را در هر يك از حالات زير متوقف نموده و در حال توقف نگهدارد.
-پس از استارت،موتور بحركت در نيايد.
-هنگام حركت بنا به دلائلي و يا درگيري با مانعي در چاه سبب سرخوردن سيم بكسل روي فلكه گيربكس گردد.
اين وسيله بايد پس از زماني برابر با پيمودن كل طول مسير آسانسور از ابتدا تا انتها، يا برعكس،بعلاوه 10 ثانيه (بشرطي كه از 45 ثانيه تجاوز نكند)عمل كند.اين وسيله لازمنيست در وضعيت بازرسي (حالت ريويزيون - INSPECTION)عمل نمايد.

10-22 در كليه قسمتها الكتريكي آسانسور بايستي استانداردهاي برقي قطعات مربطه رعايت گردد

10-23 كليدهاي اصلي
10-23-1 هر آسانسور بايد در موتورخانه داراي يك كليد اصلي دو حالته باشد كه ظرفيت قطع بالاترين شدت جريان اصلي هنگام كار عادي آسانسور را داشته باشد.
10-23-2 اين كليد نبايد روشنائيهاي موتورخانه، چاه و كابين،هواكش كابين،پريزهاي روي سقف كابين و موتورخانه و زنگ اضطراري را قطع كند.
اگر چندين آسانسور داراي موتورخانه مشترك باشند، كليد اصلي هر آسانسورميبايستي به سهولت قابل تشخيصباشد.
10-23-3 كليد اصلي بايستي در نزديكترين نقطه در دسترس ورودي موتورخانه باشد.بنحوي كه كنترل آن به سهولت انجام گرفته و به سرعت قابل قطع باشد.

10-24 در صورت بروز اتصال زمين (EARTH) هر يك از وسايل ايمني برقي بايد موارد زير تامين گردد.
الف- در صورتيكه سيستم متحرك است يا بلافاصله سبب توقف گردد و يا بعد از اولين توقف از شروع بكار مجدد آن جلوگيري نمايد.
ب- راه اندازي مجدد بايد توسط شخص صلاحيت دار انجام گيرد.



11- دستوالعمل هاي كاركرد و آزمونها

11-1 رنگ كليدهاي توقف اضطراري قرمز و دكمه زنگ اضطراري زرد و ساير دكمه ها ميبايستي رنگي غير از اين دو رنگ باشند.

11-2 پلاك ظرفيت كابين بر مبناي كيلوگرم و تعداد نفرات مجاز بهمراه نام شركت فروشنده آسانسور ايستي با خط خوانا در داخل كابين و درمحل رويت مسافران قرارگيرد.
حداقل ارتفاع حروف و اعداد بكار رفته براي جلب توجه مسافران به قرار زير ميباشد.
در اسانسورهاي مسافربر 10 ميليمتر براي عناوين و شماره ها و ميليمتر براي متن.
در آسانسورهاي خودروبر 100 ميليمتربراي عناوين و شماره ها و 70 ميليمتر براي متن.

11-3 نشان دهنده هايي يا علائمي بايد پيش بيني گردد تا استفاده كنندگان از داخل كابين بتوانند تشخيص دهند كه آسانسور در كدام طبقه توقف نموده است.

11-4 چنانچه زنگ يا وسيله درخواست كمك از داخل كابين (بند 10-13 ) در بيرون از چاه نصب شده باشد بايد علامت (زنگ اضطراري آسانسور- LIFT ALARM) داشته باشد. و در صورتيكه چند دستگاه آسانسور در ساختمان موجود باشد بايد بتوان تشخيص داد كه مربوط به كدام آسانسور است.

11-5 در كابينهاي بدون درب با درج علامت و نوشته به مسافران تذكر داده شود كه:
افراد به درب نزديكنشوند.
بار نزديك به درب قرار داده نشود.
افراد پشت و يا جلو بار قرار نگيرد.
با تمهيداتي بارهاي متحرك ثابت و بي حركت شوند.

11-6 براي جلوگيري از ورود افراد متفرقه بايستي علائم و نوشته هاي هشدار دهنده روي درب موتورخانه نصب گردد. همچنين روي دريچه هاي كف موتورخانه (TRAP DOOR) جمله خطر سقوط، دريچه مجددا بسته شود درج گردد.

11-7 كنتاكتورها،رله ها، فيوزها،سرسيمهاي اتصالات مدارهائي كه به داخل پانلهاي كنترل وارد ميشوند بايد طبق نقشه هاي سيم كشي علامت گذاري شوند.
در حالتيكه از اتصالات چند سيمه (كانكتور) استفاده ميشود فقط اين اتصالات (و نه همه سر سيمها) نياز به علامت گذاري دارند.

11-8 كليد سه گوش بازكننده قفل درب طبقات بايد داراي برچسب و يا پلاكي باشد كه خطر استفاده نادرست از كليد و لزوم اطمينان از قفل شدن درب پس از استفاده را گوشزد نمايد.

11-9 كليدهاي تغذيه برق داخل موتورخانه براي هر آسانسور ميبايستي به طور تفكيك مشخص گردد.

11-10 دستورالعمل مشروحي جهت چگونگي حركت دادن كابين به صورت دستي در مواقع اضطراري ، در داخل موتورخانه و در محل قابل ديد موجود باشد.

11-11 جهت حركت كابين (بالا و پايين) بايد به وضوح روي سيستم محركه نزديك وسيله حركت دستي (چرخ طيار يا فلاي ويل) مشخص شده باشد.

11-12 تمهيداتي مانند علامت هاي رنگي روي سيم بكسل هاي اصلي يا سيم بكسل گاورنر بايستي پيش بيني گردد تا از موتورخانه بتوان تشخيص داد كه كابين آسانسور در ناحيه بازشو قفل درب قرار گرفته است.

11-13 ميزان بار مجاز قلاب سقف موتورخانه بايد با نوشته اي در محل قابل رويت مشخص گردد.

11-14 نقشه هاي اجرائي و مشخصات فني اسانسور و تجهيزات ايمني ان بعلاوه موارد لازم كه رد فصول قبل آمده است بايستي توسط فروشنده مهر و امضا شده و به خريدار تحويل گردد.

11-15 قبل از بهره برداري عادي از آنسورها ميباشد عملكرد صحيح و كامل جهيزات ايمني و تراكشن (سرخوردگي سيم بكسل ها در شيارها) آزمايش شده و صحت نقشه هاي اجرائي و مشخصات فني موضوع رديف (11-14) كنترل گردد.

11-16 در آسانسورهاي باربر و خودروبر بايستي بار نامي آسانسور در كليه طبقات بنحوي درج گردد كه براي استفاده كنندگان دائماً قابل رويت باشد.

11-17 در ساختمان بايد شخص (يا اشخاص) آموزش ديده (از طرف ساختمان) هميشه حضور داشته باشند كه بتواند به هنگام لزوم به كمك مسافرين محبوس درداخل كابين بشتابند.




توصیه هایی برای انتخاب آسانسور و راهنمایی برای تعیین اندازه ها

مقدمه
در حال حاضر يكي از مشكلات مهم ساختمانهاي بلند مرتبه، كافي نبودن فضاي در نظر گرفته شده براي آسانسور ميباشد. اين امر يعني پيش بيني و منظور نمودن فضاي كافي با محاسبه تعداد، ظرفيت و سرعت مناسب آسانسورها با توجه به ارتفاع ، جمعيت ساكن، و كاربري ساختمان، بايد در ابتداي كار يعني در زمان طراحي ساختمانهامد نظر قرار گيرد وگرنه پس از اجراي ساختمان معمولا افزايش فضاي چاه آسانسور بسيار مشكل و در اكثر موارد غير ممكن است.
جزو پيوست كه به منظور راهنمايي براي حل اين مشكل تدوين شده از دو قسمت اصلي به شرح زير تشكيل شده:

قسمت اول
- حداقل هايي براي انتخاب تعداد، ظرفيت و سرعت آسانسور براي ساختمانهاي مسكوني مي باشد. اين حداقل ها بر مبناي زمان اسمي طي مسير Nominal Travel Time (N.T.T) 40 ثانيه ، از استاندارد بين المللي ايزو 4190/6 برگرفته شده اند.
قسمت دوم
- شامل جداول اندازه هاي چاه و اتاقك (كابين) و موتورخانه با توجه به ظرفيت آسانسور ها براي ساختمانهاي مسكوني، غير مسكوني و بيمارستانها و همينطور آسانسورهاي خودروبر مي باشد.
براي راهنمايي بيشتر دو برگ نقشه ساده شده چاه، موتورخانه و اتاقك آسانسورهاي الكتريكي و هيدروليك نيز به اين قسمت ضميمه گرديده است.
بايد بر اين نكته تاكيد كرد كه در طراحي و تعيين اندازه هاي چاه آسانسور ها، مبناي اصلي استانداردهاي معتبر جهاني، و در اين مورد بخصوص EN 81 كه مورد قبول اكثر كشورهاي اروپايي است مي باشد.
پس از هر گونه تغييري در اندازه هابشرط آنكه با در نظر كارشناسان متخصص انجام شده وو ناقص استاندارد EN 81 نباشد، قابل پذيرش است.

راهنماي انتخاب آسانسور براي ساختمانهاي مسكوني

1-در ساختمانهاي با بيش از 8 طبقه بالاي ورودي اصلي يا با طول مسير اصلي حركت بيشتر از 23 متر بالاي ورودي اصلي ،بايد حداقل دو دستگاه آسانسور پيش بيني گردد. كه يكدستگاه از آنهابا حداقل ظرفيت 1000 كيلوگرم و مناسب حمل برانكارد باشد و به كليه طبقات نيز سرويس دهد.

2-حداقل سرعت آسانسورهاي مسافربر با توجه به ارتفاع ساختمان از كف پايين ترين تا كف بالاترين طبقه مطابق جدول زير بايد باشد:

تا 8 طبقه یا تا 23 متر طول مسیر حرکت

حداقل سرعت 63/0 متر بر ثانیه

از 9 تا 12 طبقه یا تا 5/36 متر طول مسیر حرکت

حداقل سرعت 1متر بر ثانیه

از 13 تا 2012 طبقه یا تا 63 متر طول مسیر حرکت

حداقل سرعت 6/1متر بر ثانیه

از 21 تا 25 طبقه یا تا 80 متر طول مسیر حرکت

حداقل سرعت 2 متر بر ثانیه

از 26 تا 30 طبقه یا تا 95 متر طول مسیر حرکت

حداقل سرعت 5/2 متر بر ثانیه


تبصره 1- موارد مندرج در بند 2 تنها راهنماي ساده اي براي تعيين حداقل سرعت مورد نياز در طراحي و انتخاب آسانسور جهت ساختمانهاي مسكوني مي باشد. بديهي است براي رسيدن به زمان انتظار مناسب،براي ساختمانهاي با ارتفاع بالاتر از موارد اشاره شده فوق، ساختمانهاي غير مسكوني (تجاري،اداري و ...) ، يا ساختمانهاي با كاربري خاص، و حتي براي انتخاب دقيق جهت ساختمانهاي مسكوني، بايد بر مبناي استاندارد جهاني ISO4190، با توجه به سطح زير بنا و جمعيت ساكن در ساختمان، محاسبات ترافيكي و انتخاب تعداد، ظرفيت ، سرعت و ساير مشخصات اسانسور انجام گيرد.

 تبصره 2-در صورت نامتناسب بودن طول مسير حركت با تعداد طبقات، مبناي محاسبه حداقل سرعت، طول مسير حركت مي باشد.

3-در ساختمانهايي كه نصب آسانسور در آنها الزامي است و امكان رفت و آمد افراد معلول با صندلي چرخدار وجود دارد، حداقل يك دستگاه آسانسور بايد مناسب حمل افراد معلول با صندلي چرخدار، و با حداقل بازشو درب 80 سانتيمتر باشد.
پيشنهاد مي شود ظرفيت باربري آن نيز حداقل 8 نفر (600 كيلوگرم)انتخاب گردد.



جدول شماره 1- آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

ساختمتنهای مسکونی

ظرفیت به کیلوگرم

300

375

540

600

1000

ظرفیت به نفر

4 نفر

5 نفر

6 نفر

8 نفر

13نفر

کابین

عرض b1 (میلیمتر)

900

1,100

عمق b1 (میلیمتر)

1,000

1,100

1,400

2,100

ارتفاع (میلیمتر)

2,200

ابعاد و نوع درب طبقات و
کابین

عرض b2 (میلیمتر)

700

800

ارتفاع h3(میلیمتر)

2,000

ابعاد جاه
میلیمتر

نوع باز شو

نیمه اتوماتیک (*) - اتوماتیک کشویی (*) یا اتوماتیک از وسط باز شو(**)

(*)عرض b3 میلیمتر

1,400

1,600

(**)عرض b3 میلیمتر

1,800

عمق d2 (میلیمتر)

1,600

1,700

1,900

2,600

عمق چاله پایین آسانسور
 d3 میلیمتر

تا 4/0 متر بر ثانیه

تا 63/0 متر بر ثانیه

1,400

تا 4/0 متر بر ثانیه

تا 6/1 متر بر ثانیه

1,600

تا 5/ 2متر بر ثانیه

عمق چاله پایین آسانسور
 d3 میلیمتر

تا 4/0 متر بر ثانیه

تا 3/6 متر بر ثانیه

1,400

تا 0/1 متر بر ثانیه

تا 6/1 متر بر ثانیه

1,600

تا 5/ 2متر بر ثانیه

2,200

 

جدول شماره 1-آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

بلندی کف آخرین طبقه تا
سقف چاه h1 (میلیمتر)

تا 4/0 متر بر ثانیه

3,600

تا 63/0 متر بر ثانیه

تا 0/1 متر بر ثانیه

3,700

تا 6/1 متر بر ثانیه

3,800

تا 5/ 2متر بر ثانیه

5,000

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
هیدرولیک

عرض b4 (میلیمتر)

2,000

عمق d4 (میلیمتر)

2,000

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,000

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
الکتریکی تا سرعت
 0/1 متر بر ثانیه

عرض b4 (میلیمتر)

1,600

2,200

2,400

عمق d4 (میلیمتر)

3,000

3,200

3,700

4,200

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,000

عرض b4 (میلیمتر)

2,200

2,400

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
الکتریکی تا سرعت
 6/1 متر بر ثانیه

عمق d4 (میلیمتر)

3,200

3,700

4,200

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,200

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
الکتریکی تا سرعت
 5/2 متر بر ثانیه

عرض b4 (میلیمتر)

2,800

عمق d4 (میلیمتر)

3,700

4,200

ارتفاع h2(میلیمتر)



جدول شماره 2-آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

ساختمتنهای مسکونی

ظرفیت به کیلوگرم

600

750

1000

1200

1600

ظرفیت به نفر

8 نفر

10 نفر

13 نفر

16 نفر

21نفر

کابین

عرض b1 (میلیمتر)

1,100

1,350

1,600

1,850

عمق b1 (میلیمتر)

1,400

1,750

ارتفاع (میلیمتر)

2,200

2,300

ابعاد و نوع درب طبقات و
کابین

عرض b2 (میلیمتر)

800

1,100

ارتفاع h3(میلیمتر)

2,000

2,100

ابعاد چاه
میلیمتر

نوع باز شو

تلسکوپی (*) - از وسط باز شو(**)

(*)عرض b3 میلیمتر

1,600

1,800

2,100

2,400

(**)عرض b3 میلیمتر

1,800

1,900

2,400

2,600

عمق d2 (میلیمتر)

1,900

2,100

2,400

عمق چاله پایین آسانسور
 d3 میلیمتر

تا 4/0 متر بر ثانیه

تا63/0  متر بر ثانیه

1,400

1,600

تا 4/0 متر بر ثانیه

تا 6/1 متر بر ثانیه

1,600

تا 5/2 متر بر ثانیه

2,200

بلندی کف آخرین طبقه تا
سقف چاه h1 (میلیمتر)

تا 4/0 متر بر ثانیه

تا 3/6 متر بر ثانیه

3,800

4,200

4,400

تا 0/1 متر بر ثانیه

تا 6/1 متر بر ثانیه

4,000

تا 5/2 متر بر ثانیه

5,000

5,200

5,400

 

جدول شماره 2-آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
هیدرولیک

عرض b4 (میلیمتر)

2,000

عمق d4 (میلیمتر)

2,000

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,000

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
الکتریکی تا سرعت
 6/1 متر بر ثانیه

عرض b4 (میلیمتر)

2,500

3,200

عمق d4 (میلیمتر)

3,700

4,900

5,500

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,200

2,400

2,800

عرض b4 (میلیمتر)

4,200

3,200

ابعاد اطاق موتورخانه آسانسورهای
الکتریکی تا سرعت
 5/2 متر بر ثانیه

عمق d4 (میلیمتر)

4,900

5,500

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,800

 

جدول شماره 3-آسانسورهای بیمارستانی- ابعاد مفید

برانکار بر

تخت بر

ظرفیت به کیلوگرم

1,000

1,600

2,000

2,500

کابین

عرض b1 (میلیمتر)

1,100

1,400

1,500

1,800

عمق b1 (میلیمتر)

2,100

2,400

2,700

ارتفاع (میلیمتر)

2,200

2,300

ابعاد و نوع درب طبقات و
کابین

عرض b2 (میلیمتر)

900

1,300

ارتفاع h3(میلیمتر)

2,000

2,100

ابعاد چاه
میلیمتر

نوع باز شو

تلسکوپی (*) - از وسط باز شو(**)

(*)عرض b3 میلیمتر

1,800

2,400

2,700

(**)عرض b3 میلیمتر

2,000

2,900

عمق چاله پایین آسانسور
 d3 میلیمتر

عمق d2 (میلیمتر)

2,600

3,000

3,300

تا 63/0 متر بر ثانیه

تا 0/1 متر بر ثانیه

تا 6/1 متر بر ثانیه

1,800

1,900

2,100

تا 5/2 متر بر ثانیه

2,400

2,500

بلندی کف آخرین طبقه تا
سقف چاه h1 (میلیمتر)

تا 63/0 متر بر ثانیه

4,200

4,400

4,600

تا 0/1 متر بر ثانیه

تا 6/1 متر بر ثانیه

تا 5/2 متر بر ثانیه

5,200

5,400

5,600

ابعاد اطاق موتورخانه

عرض b4 (میلیمتر)

2,200

3,200

3,500

عمق d4 (میلیمتر)

4,200

5,500

5,800

ارتفاع h2(میلیمتر)

2,200

2,800

/تماس با ما/